Ko hai 'oku 'ikai ke ne sai'ia ke talanoa ki ha talanoa lavame'a .? ‘I he tu‘unga fakafo‘ituituí . (ko e fononga na'e 'omi ai 'a e ue'i kotoa pe na'a ke fekumi ki ai .), ka ‘oku pau foki ‘i ha tu‘unga fakakautaha pe fakapisinisi . (ko e takeover na'e lavame'a pea mo e kamata'anga na'e hoko ko ha lavame'a .). Ka ʻoku faʻa ʻikai ke ola ia ʻi he founga ko iá .. He ko hai 'oku fie innovate ., kuo pau ke to'o 'a e ngaahi fakatu'utamaki. Pea ko hai 'oku ne to'o 'a e ngaahi fakatu'utamaki ., ‘oku lele ‘i he fakatu‘utāmaki ‘o e ta‘elavame‘á .. ʻOku tau saiʻia ange ke tauhi ʻetau ngaahi taʻelavameʻá kiate kitautolu pē ., lolotonga ia 'oku tau lava 'o ako ha me'a mei he ngaahi momeniti na'e 'ikai ke 'alu ai 'a e me'a kotoa pe 'o hange ko ia na'e palani .. Ko e loto-to'a tonu ia ke ako mo vahevahe 'a e ngaahi feinga ta'elavame'a ., ʻai ke nau ngingila mo mahuʻinga . (mo koe mo ha taha kehe .).

Ko e ʻinisititiuti ki he ngaahi tonounou ngingila (IvaBM) ‘oku ne tali ‘a e ta’elavame’a ko ha momeniti ako mahu’inga pea feinga ke pole’i ‘a e sosaieti ‘i he tafa’aki ko ia ‘aki ‘ene fakafaingofua’i mo ‘ai ke lava ‘o ma’u ‘a e ngaahi a’usia fakaako .. Koeʻuhi ko e meʻa ʻe hoko ki he mamani taʻe guts, taʻe ʻi ai ha ʻilo fakatuʻutamaki pea ʻikai malava ke ako mei he meʻa naʻe fehalaaki? Ko e taimi ‘oku ako ai ha ngaahi lēsoni mei ha feinga na‘e fakataumu‘a lelei ka na‘e ‘ikai ke ola lelei ., 'oku tau lea ki ha Ta'elavame'a Ngingila .. Talu mei ai 2015 ko e ngaahi ngaue 'a e IvBM 'oku housed ia 'i ha fakava'e tau'ataina .. ʻOku fakataumuʻa ʻa e fakavaʻe ke poupouʻi ha ʻatakai ki he he ʻaki ʻene ako ke fehangahangai mo e ngaahi meʻa ʻoku fakatuʻutamaki mo fakamahuʻingaʻi mo ako mei he taʻelavameʻa. 'Oku mau lolotonga fai 'eni tautautefito ki he loto tokanga'i 'o e mo'ui 'o fakafou 'i ha founga taimi loloa 'i he fengaue'aki mo e .. ko e Potungaue Mo'ui, Uelofea mo e Sipoti ., kau ai hono foaki fakata'u 'o e pale 'o e ngaahi ta'elavame'a ngingila ki he sekitoa tokanga'i 'o e mo'ui ..

Ko e ʻinisititiuti ki he ngaahi tonounou ngingila (IvaBM) na‘e fokotu‘u ia ‘i he 1914 . 2010 matapa prof. Toketā. Paul Louis Iske, Talu mei ai 2015 ko e ngaahi ngaue 'a e IvBM 'oku housed ia 'i ha fakava'e tau'ataina .. ʻOku fakataumuʻa ʻa e fakavaʻe ke poupouʻi ha ʻatakai ki he he ʻaki ʻene ako ke fehangahangai mo e ngaahi meʻa ʻoku fakatuʻutamaki mo fakamahuʻingaʻi mo ako mei he taʻelavameʻa. Ko e ivi fakaʻaiʻai ʻo e fakavaʻé ., Paul Iske mo Bas Ruyssenaars ‘okú na tohi ma‘u pē ‘a e ngaahi tohi pea ‘okú na fai ‘a e ngaahi malanga mo e ngaahi fakataha ngāue ‘i ‘api mo muli ..